Câu mệnh lệnh và Let’s (Imperatives)
Câu mệnh lệnh dùng để bảo người khác làm — hoặc đừng làm — một việc gì đó. Cách tạo rất đơn giản: đặt ĐỘNG TỪ NGUYÊN MẪU lên đầu câu và bỏ chủ ngữ, vì người nghe chính là “you” (Open the door. Sit down, please.). Muốn bảo đừng làm, ta thêm Don’t trước động từ (Don’t touch that!). Câu mệnh lệnh không chỉ để ra lệnh: ta còn dùng nó để hướng dẫn (chỉ đường, công thức nấu ăn), cảnh báo, mời và khuyên — thêm please cho lịch sự hơn. Câu thường kết thúc bằng dấu chấm, hoặc dấu chấm than khi nói mạnh. Còn khi muốn RỦ người khác làm CÙNG mình, ta dùng Let’s + động từ (Let’s go!). Muốn tìm hiểu sâu hơn — câu mệnh lệnh có chủ ngữ, do để nhấn mạnh, never / ever, “mệnh lệnh + and” — xem bài Câu mệnh lệnh (câu cầu khiến) ở phần Câu và các kiểu câu.
Công thức
| Thể | Công thức | Ví dụ |
|---|---|---|
| Khẳng định | V + (…) | Open your books. |
| Phủ định | Don’t / Do not + V | Don’t touch that! |
| Nhấn mạnh | Do + V | Do sit down, please. |
| Rủ cùng làm | Let’s + V | Let’s go out tonight. |
| Rủ… đừng làm | Let’s not + V | Let’s not argue. |
Câu mệnh lệnh dùng để làm gì?
| Cách dùng | Ví dụ |
|---|---|
| Ra lệnh | Stop talking, now! |
| Hướng dẫn | Turn left at the bank. |
| Cảnh báo | Be careful! The floor is wet. |
| Mời | Come to my party on Saturday. |
| Khuyên | Drink plenty of water. |
| Nhờ lịch sự (thêm please) | Please close the window. |
Không có chủ ngữ
Câu bắt đầu thẳng bằng động từ nguyên mẫu.
- Sit down, please. — Mời ngồi.
Don’t + V
Dùng để cấm, hoặc khuyên không nên làm gì.
- Don’t forget your umbrella. — Đừng quên ô nhé.
Let’s
Let’s = let us — dùng để rủ người khác làm cùng mình.
- Let’s have a break. — Mình nghỉ giải lao đi.
Cho mềm hơn
Thêm please hoặc câu hỏi đuôi will you? / would you? cho lịch sự.
- Pass me the salt, would you? — Đưa giúp tôi lọ muối nhé?
Lưu ý
- Sau Don’t là động từ nguyên mẫu không to: “Don’t go”, không phải “Don’t to go” hay “Don’t going”.
- Câu mệnh lệnh trần có thể nghe cộc lốc với người lạ — khi nhờ vả, bạn nên thêm please hoặc dùng Could you…?
- Câu hỏi đuôi của Let’s là shall we?: “Let’s start, shall we?”