Lỗi câu · Phần 2: Câu dính (run-on sentences) (Run-on sentences)
Cụm động từ run on nghĩa là “kéo dài quá mức bình thường”. CÂU DÍNH (run-on sentence) là khi hai (hoặc nhiều) mệnh đề độc lập bị nối SAI cách — thường là thiếu dấu câu đúng hoặc thiếu liên từ — khiến câu sai ngữ pháp và khó theo dõi. Có hai kiểu câu dính. (1) CÂU DÍNH LIỀN (fused sentence): hai mệnh đề đặt sát nhau, KHÔNG có dấu câu nào (I love music it helps me relax.). (2) CÂU NỐI BẰNG DẤU PHẨY (comma splice): hai mệnh đề chỉ được nối bằng MỘT DẤU PHẨY (She trained every day, she still lost.). Một dấu phẩy một mình không đủ sức nối hai mệnh đề độc lập. Có bốn cách sửa: (1) dùng DẤU CHẤM để tách thành hai câu; (2) dùng DẤU PHẨY + LIÊN TỪ đẳng lập (and, but, so…); (3) dùng DẤU CHẤM PHẨY; (4) VIẾT LẠI câu cho gọn, chẳng hạn biến một mệnh đề thành mệnh đề phụ với because, although, while… Chọn cách nào là tuỳ vào quan hệ giữa hai ý: cần nêu kết quả thì dùng so; đối lập thì dùng but hoặc although; hai ý liên quan chặt thì dùng dấu chấm phẩy. Lưu ý rằng however, therefore là trạng từ nối, KHÔNG phải liên từ — đặt chúng sau dấu phẩy vẫn là câu dính.
Hai kiểu câu dính
| Kiểu | Sai | Đúng |
|---|---|---|
| câu dính liền (không dấu câu) | I love music it helps me relax. | I love music because it helps me relax. |
| nối bằng dấu phẩy | She trained every day, she still lost. | She trained every day, but she still lost. |
Bốn cách sửa
| Cách sửa | Ví dụ |
|---|---|
| dấu chấm: tách thành hai câu | Lan likes cats. Her brother prefers dogs. |
| dấu phẩy + liên từ đẳng lập | Lan likes cats, but her brother prefers dogs. |
| dấu chấm phẩy | Lan likes cats; her brother prefers dogs. |
| viết lại với liên từ phụ thuộc | While Lan likes cats, her brother prefers dogs. |
Chọn cách nối theo quan hệ giữa hai ý
| Quan hệ | Dùng | Ví dụ |
|---|---|---|
| kết quả | , so | The road was icy, so we drove slowly. |
| đối lập | , but / although | The hotel was old, but it was very clean. |
| thêm ý | , and | Minh cooked dinner, and Hoa washed up. |
| lý do | because | We stayed in because it was raining. |
| hai ý liên quan chặt | dấu chấm phẩy (;) | The shop was empty; everyone was at the festival. |
Sửa thêm vài câu dính
| Sai | Đúng |
|---|---|
| I want to travel I hope to visit Korea next year. | I want to travel. I hope to visit Korea next year. |
| The game was exciting I couldn’t stop playing. | The game was exciting, so I couldn’t stop playing. |
| He works every weekend he never takes a day off. | He works every weekend; he never takes a day off. |
| The soup was delicious, I had two bowls. | The soup was delicious. I had two bowls. |
| My aunt loves gardening, she grows her own vegetables. | My aunt loves gardening, and she grows her own vegetables. |
| It was late, however we kept working. | It was late; however, we kept working. |
Câu dính: nối sai hai mệnh đề độc lập
Câu dính sai ngữ pháp và khiến người đọc khó theo dõi.
- I was hungry I made some noodles. ⇒ I was hungry, so I made some noodles. — Tôi đói nên nấu mì.
Câu dính liền: không có dấu câu
Ở câu dính liền, hai mệnh đề đứng sát nhau mà không có gì ngăn cách.
- The phone rang nobody answered it. ⇒ The phone rang, but nobody answered it. — Điện thoại reo nhưng không ai nghe.
Nối bằng dấu phẩy: chỉ có dấu phẩy
Đây là lỗi rất hay gặp của người Việt, vì tiếng Việt nối hai vế bằng dấu phẩy khá thoải mái.
- It’s late, I’m going home. ⇒ It’s late, so I’m going home. — Muộn rồi, tôi về đây.
Bốn cách sửa
Bốn cách sửa là: dấu chấm, dấu phẩy + liên từ, dấu chấm phẩy, hoặc viết lại với một mệnh đề phụ.
- Although it was raining, we played football. — Dù trời mưa, chúng tôi vẫn đá bóng.
however không phải liên từ
Hãy dùng dấu chấm phẩy hoặc dấu chấm trước however, therefore.
- The flat is small; however, it is cheap. — Căn hộ nhỏ; tuy nhiên, nó rẻ.
Lưu ý
- Câu dính không phải là “câu dài”: một câu rất dài vẫn đúng nếu được nối đúng cách; còn một câu ngắn như “I’m tired, I’m going home.” vẫn là câu dính.
- Cách dùng từng liên từ và dấu chấm phẩy — xem bài Câu ghép; trạng từ nối — xem bài Trạng từ nối.