Thức: trần thuật, mệnh lệnh, giả định (Mood)
THỨC (mood) là đặc tính của ĐỘNG TỪ, liên quan tới cảm nhận của người nói về TÍNH CÓ THẬT của điều mình đang nói. Thức có ba giá trị: TRẦN THUẬT (indicative) — nêu một sự thật đơn giản, dùng cho câu kể và câu hỏi bình thường (She sat down. Is the water warm?); MỆNH LỆNH (imperative) — dùng để ra lệnh, yêu cầu (Sit down! Be careful!); GIẢ ĐỊNH (subjunctive) — diễn tả điều MONG MUỐN hoặc TƯỞNG TƯỢNG, chưa (hoặc không) có thật (We insist that she sit down. If I were taller…). Phần lớn câu tiếng Anh ở thức trần thuật. Thức giả định thì ít gặp và khó nhận ra, vì nó dùng động từ NGUYÊN MẪU cho mọi ngôi (that she sit, that he be) hoặc were cho mọi ngôi (if I were, if she were).
Ba thức
| Thức | Dùng để | Ví dụ |
|---|---|---|
| trần thuật | nêu sự thật, hỏi | Nam sat down. Is the water warm enough? |
| mệnh lệnh | ra lệnh, yêu cầu | Sit down! Be careful! |
| giả định | điều mong muốn, tưởng tượng | We insist that he sit down. If I were taller, I’d play basketball. |
Thức giả định: dấu hiệu nhận biết
| Trần thuật | Giả định |
|---|---|
| He is on time. | It is important that he be on time. |
| She sends the report today. | The boss asked that she send the report today. |
| I was rich. | If I were rich, I’d travel the world. |
Sau insist, suggest, recommend, it is important / essential that… ta dùng động từ nguyên mẫu, không thêm -s; còn điều không có thật thì dùng were cho mọi ngôi.
Trần thuật: sự thật, câu hỏi
Thức trần thuật là thức thông dụng nhất, dùng cho sự thật và câu hỏi bình thường.
- The shop is open. Does it close late? — Cửa hàng đang mở. Có đóng cửa muộn không?
Mệnh lệnh: yêu cầu
Thức mệnh lệnh dùng động từ nguyên mẫu, và thường không có chủ ngữ.
- Come in! Don’t touch that. — Mời vào! Đừng chạm vào cái đó.
Giả định: mong muốn, tưởng tượng
Thức giả định dùng were cho điều không có thật, và dùng động từ nguyên mẫu sau suggest / insist that.
- If I were you, I would apologise. — Nếu tôi là bạn, tôi sẽ xin lỗi.
- The doctor suggested that she rest for a week. — Bác sĩ khuyên cô ấy nghỉ ngơi một tuần.
Lưu ý
- Xem bài “Thức giả định” và “Câu mệnh lệnh” để học kỹ hơn.